
چابهار بهشت گمشده ایران است. خلیجی که کمتر بین ایرانیان شناخته شده اما زیبایی های طبیعی اش آنقدر زیاد است که این منطقه را جزو بی نظیرترین مناطق گردشگری دنیا محسوب کرده است. در این نوشتار به تعدادی از این جاذبه های طبیعی اشاره می کنیم.
لیپار از مناطق زیبا و طبیعی منطقه است. تالاب لیپار در نزدیکی روستای رمین و در ١٥ کیلومتری شرق چابهار در مسیر جاده ساحلی چابهار - گواتر قرار گرفته است. لیپار چشم انداز فوق العاده ای دارد. رویش گونه های بلوط و گزنه در آب صحنه فوق العاده زیبایی خلق کرده که در هیچ جای دیگر ایران دیده نمی شود. در این تالاب زیبا، پرندگانی چون لک لک، طاووس، کبک و مرغ ماهی خوار زندگی می کنند.
کنار این تالاب زیبا نیز دشتار قرار دارد که بومیان به آن عروس نیز می گویند. علت این نامگذاری، زیبایی منطقه و وجود درختان سرسبز و خرم است که می تواند پذیرای علاقه مندان به طبیعت باشد. دشتار در زبان بلوچ به دخترانی اطلاق می شود که هنوز عروسی نکرده و به عبارتی در مرحله نامزدی به سر می برند. در این منطقه پنبه هایی وحشی به عمل می آید که بومیان از آن تمشک و بالش تهیه می کنند. همچنین این منطقه، تاریخی طولانی را یدک می کشد و دارای جاذبه هایی از جمله چاه های عمیق و گورستان های تاریخی است.
این جنگل زیبا در ناحیه ساحلی خلیج گواتر در نزدیکی محلی که رودخانه باهوکلات به دریای عمان می ریزد قرار دارد. حرا درختهچه ای است که در مرداب های نواحی گرم در کرانه های عربستان، مصر و جنوب ایران می روید.

در این ساحل پدیده موج فشان را می توان دید. ارتفاع این امواج به ١٥ متر می رسد و در فصل مرداد و مصادف با وزش بادهای موسمی است.
این رودخانه یکی از پرآب ترین رودهای بلوچستان و عامل اصلی حیات در جنوب این منطقه محسوب می شود، اینجا محل زندگی تمساح ایرانی است، این جانور بازمانده مزندگانی است که در حدود ٢٦٥ میلیون سال پیش می زیسته اند. در حوزه حیات وحش نیز تمساح پوزه کوتاه برجسته ترین موجود منطقه چابهار است که به طور طبیعی و آزاد زندگی می کند.
زیستگاه اصلی این تمساح که به نام محلی گاندو خوانده می شود، حدود ٣٨٠ هزار هکتار مساحت دارد که بخشی از آن در چابهار و بخش دیگر آن در شهرستان ایرانشهر واقع شده است. تمساح پوژه کوتاه در برکه های راسک، باهوکلات و باتلاق های دلگان و کلانی زندگی می کند و تنها نوع تمساح ایران است که ارزش ملی و بین المللی دارد. طول این جانور تا چهار متر می رسد و قوی ترین عضو آن دمش است.

تپه های گل فشان یکی از جاذبه های منحصر به فرد در دنیاست. در شمال غربی چابهار و در ٢٠ کیلومتری روستای کهیر سه تپه کوچک گل فشان به ارتفاع ٢٠-١٠ متر وجود دارد که دوتای آنها از چندین سال پیش خاموش شده و سومین آنها که هنوز فعال است، گلی سرد و طوسی رنگ از دهانه آن تراوش می کند. این تپه ها با پرتاب حباب های گل و لای از ژرفای زمین، چشم هر بیننده ای را خیره می کند، مردم محلی از این گل و لای برای درمان بیماری ها به ویژه بیماری های پوستی استفاده می کنند.
کوه های مریخی
کوه های مریخی یا مینیاتوری به موازات دریا از منطقه کچو تا نزدیکی های خلج گواتر کشیده شده اند. این کوه ها از پدیده های ژئومورفولوژی منطقه به شمار می روند.

در چابهار چندین اسکله صیادی وجود دارد که دو اسکله صیادی (تیس) و (رمین) از بقیه دیدنی ترند. اسکله تیس در داخل محوطه و اراضی منطقه آزاد و اسکله رمین در ١٠ کیلومتری شرق چابهار قرار دارد، تماشای کشتی ها و قایق های صیادی و صیادان و صید انواع ماهی ها و شاه میگو که از محصولات دریایی هستند، دیدنی است.
این مقبره متعلق به شخصی به نام سید محمد است و مورد توجه مسلمانان هند و ایران بوده و هر سال ١٥ ذی القعده مراسم خاصی در آنجا اجرا می شود، این مقبره در شهر چابهار و در بلوار شهید ریگی واقع شده است.
بندر تاریخی تیس با قدمت بیش از دو هزار سال در دهانه خلیج چابهار جا گرفته است. همچنین قلعه پرتغالی ها برفراز تپه ای مشرف به جاده چابهار – تیس و در پنج کیلومتری شهر چابهار قرار دارد. قلعه تیس به ابعاد ٢٤ در ٩٥ متر ساخته شده و مصالح به کار رفته در آن، آجر، سنگ و گچ است. در ورودی در بخش شرقی قرار دارد. در این قلعه هشتی بزرگ با اتاق های بسیار و ایوان اختصاصی نیز وجود دارد که طرز ساختن آن شبیه به کاروانسراهای شاه عباسی بوده و در زمان شاه سلیمان صفوی ساخته شده است. علاوه بر آن، در سمت ساحل دریای عمان قلعه دارای دو برج دیده بانی است که برج سمت راست به صورت یک اتاق ایوان دار و یک شاه نشین روی مجمعی مکعب مستطیل پی سازی شده و استفاده از برج علاوه بر دیده بانی، به صورت چراغ دریایی نیز بوده است.
گوشه های حیاط قلعه آثاری از آب انبارها دیده می شود که از سنگ و ساروج و گچ ساخته شده اند. در بیرون دیوار بلند قلعه آثار چاهی وجود دارد که در سنگ صخره کنده شده و لبه چاه با استفاده از سنگ و ساروج محکم شده است. قدمت قلعه تیس به دوره اسلامی بازمی گردد و با شماره ٥٥٥ در فهرست آثار ملی ایران به عنوان یک اثر ملی تاریخی به ثبت رسیده است. (سال ١٣٤٥ هجری شمسی) بازدید از قلعه تیس که ویرانه های آن نشانه رشادت و پیروزی ایرانیان بر استعمار پرتغال است به همه گردشگران توصیه می شود. محوطه ای که قلعه تیس بر آن بنا شده به دوران پیش از اسلام بازمی گردد. این قلعه در حال مرمت است.
ساختمان قدیمی تلگرافخانه، قدیمی ترین بنای مدرن منطقه است. بنای مذکور توسط انگلیسی ها اواخر دوران قاجار در سال ١٨٦٤ میلادی برای رونق دریانوردی، تجارت و ایجاد ارتباط بین هند، گواتر، جاسک و بندرعباس بنا شد. این بنا، ساختمانی با نام «بنلگو» با ویژگی های معماری نواحی گرمسیری است که رواق هلالی دور تا دور ساختمان بر آن گواهی می دهند. بنای تلگرافخانه از معدود بناهایی است که در زمان حکومت قاجار در این بندر ساخته شد. بنایی دو طبقه که الوارهای چوبی کف اتاق ها، راه پله ها و پاگردها را نقش داده و سقف ها با پوششی از تیرهای چوبی استحکام یافته است. وجود سایه بان های شیروانی، سفالی و قوس های هلالی، این بنا را منحصر به فرد کرده است. این اثر زیبا با شماره ٢١١٠ در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده است.
قدمگاه خضر در جنوب غربی چابهار در محلی به نام «سپوزه» از توابع بخش مرکزی واقع است. خواجه خضر از بزرگان و مردان نیکنام چابهار و مورد احترام بومیان است. از وی مقبره ای بر جای نمانده است زیرا مردم معتقدند وی زنده و حامی دریا، لنج ها و قایق هاست اما دارای قدمگاهی است که پیروانش به زیارت آن می شتابند. در قدیم مراسم خاصی در این قدمگاه برپا می شد. خیرات کردن خرما و حلو یا قربانی کردن گوسفند توسط حاجتمندان به ویژه در این قدمگاه مرسوم است. بسیاری از دریانوردان پس از پایان سفر و رسیدن به ساحل در این قدمگاه شمع روشن می کنند.
در دامنه کوه شهبازبند، حدود ٢٥ متر بالاتر از سطح زمین، دو غار مصنوعی و یک غار طبیعی در کنار هم قرار دارند که این سه غار را مردم بومی «بان مسیتی» می گویند. در زبان بلوچی، «بان» مرد صالح و خداپرست و تارک دنیا را می گویند و «مسیتی» معبد و پرستشگاه خوانده می شود. در درون یکی از غارها که طبیعی و کوچک است یک آرامگاه مکعب و صندوقچه ای که ارتفاع گنبد آن چهل سانتیمتر است دیده می شود. روی دیوارهای سه طرف گنبد، با جوهر قرمز و بنفش، خطوط و علاماتی نقش بسته که بیشتر به خط «گجراتی» و خطوط هندی شباهت دارد.
غار دوم به فاصله هفت قدم در سمت راست این غار، با سکویی از گچ و سنگ ساخته شده است. بر بدنه این سقف طبیعی، آثار تراش و ابزار کار به خوبی پیداست. دهانه غار ٨٠ سانتیمتر است. غار سوم به فاصله ٥٠ متر در سمت چپ غار اصلی قرار دارد که طول قوس دهانه آن ٢٠ متر است. در درون آن به فاصله کمی پس از ورود حفره ای عمومی قرار دارد که گویا به جایی در دل کوه و در عمق آن متصل است. به نظر می آید که این غارها در زمره یک واحد تاسیساتی و ساختمانی و به منزله توقفگاه ها یا مذبح یا پرسشتگاه بوده است که سکویی برای انجام اعمال مذهبی یا تشریفات دیگر در سرتاسر پهنه جلوی هر سه غار ساخته بودند.
بخش گردشگری تبیان
منبع : تبیان
ساحل چابهار یکی از زیباترین سواحل جنوب ایران است که می توانید دیدنی ترین مناظر را در آن ببینید. ساحل چابهار با رنگ ها و پوشش گیاهی و طبیعی جالبش شبیه به کارت پستال هایی است که از زیباترین سواحل دنیا دیده اید.
چابهار یکی از شهرهای جنوب شرقی استان سیستان و بلوچستان و تنها بندر اقیانوسی ایران است که در کرانهٔ دریای عمان و اقیانوس هند قرار دارد. در قسمت جنوبی شهرستان چابهار صخرههای بزرگی در اثر پیشروی آب دریا و فرسایش سنگهای رسوبی به وجود آمده که چشماندازی زیبا را تشکیل دادهاست. غروب و طلوع این ساحل هم یکی از دیدنی ترین منظره هایی که ممکن است در عمرتان ببینید جلوی چشمتان می آورد.
فراوری: الهام مرادی
بخش گردشگری تبیان
منبع : تبیان
ماهی قرمز را در رودخانه ها و دریاچه های پشت سدها رها نکنید
مجید خرازیان مقدم روز چهارشنبه در گفت و گو با خبرنگار علمی ایرنا افزود: ماهی قرمز توانایی بالایی در سازگاری با محیط دارد بنابراین با سرعت زیادی رشد می کند و غذای ماهیان بومی را می خورد که این مساله موجب کاهش غذا و در نتیجه افت جمعیت گونه های بومی می شود.
خرازیان مقدم ادامه داد:خرید ماهی قرمز یک سنت است اما از شهروندان درخواست داریم بعد از پایان عید نوروز این ماهی ها را در رودخانه ها و دریاچه های پشت سدها رها نکنند زیرا به گونه های مهاجم تبدیل می شوند و به محیط زیست آسیب وارد خواهند کرد.
وی گفت: بهتر است این ماهی ها را در استخر پارک ها و یا اماکنی که برای این کار در نظر گرفته شده است رها سازی کنند.
ماهی قرمز با نام علمی Carassius auratus auratus ، که به نام های ماهی طلایی، ماهی گلی، ماهی حوض نیز خوانده می شود، گونه ای ماهی از سرده کپورچه ها است.
این ماهی همه چیزخوار و زیستگاه اصلی آن معمولا در سیبری و جنوب شرقی آسیا است.
از این ماهی، ماهیان حوض طلایی و سایر انواع آن مانند دم چادری، سر شیری و چشم تلسکوپی که در چین و ژاپن پرورش داده می شوند، به وجود آمده اند، در قرن ۱۷ این ماهی به عنوان ماهی تزئینی وارد اروپا شد و از آن هنگام پرورش این ماهی در ایتالیا، جنوب فرانسه و پرتغال معمول شده است. در ایران نیز این ماهی در حوضه های دریای خزر، دریاچه ارومیه، هامون و رودخانه کارون یافت می شود.
علمی ( ٤ ) **٩٠١٤**١٤٤٠
منبع : خبرگزاری جمهوری اسلامی ایران ایرنا
کد خبر :١٨٩٠٦٥٢٨١٠٧٧٩٦٤٧٩٠٢ تاریخ :پنج شنبه ١٣ فروردین ١٣٩٤ ساعت ١٩:٠٠
میزبانی دره رویایی از مسافران
همزمان با ایام نوروز بسیاری از مسافران کوهدشت را به عنوان مقصد سفر خود انتخاب کردند که در این میان دره رویایی «شیرز» پذیرای مسافران و طبیعت گردانی بود که از دیدن این جاذبه طبیعی شگفت زده شدند.
از ابتدای تعطیلات نوروزی تاکنون ورودی شرقی کوهدشت با اجرای برنامه های متنوع و شاد آغوش گرمی برای استقبال از مهمانان نوروزی به این شهرستان بود.
این برنامه ها از سوی شهرداری کوهدشت و با همکاری هلال احمر، میراث فرهنگی و انجمن موسیقی اداره ارشاد کوهدشت تا ۱۲ فروردین ماه به مدت هفت روز برپا بود تا لحظات شادی برای مهمانان نوروزی و مردم کوهدشت رقم زده شود.
در ورودی کوهدشت علاوه بر اجرای برنامه های متنوع موسیقی که توسط هنرمندان انجمن موسیقی این شهرستان اجرا شد، با پرپایی یک سیاه چادر و عرضه غذاهای محلی کوهدشت از بازدید کنندگان پذیرایی شد.
به نمایش گذاشتن برخی صنایع دستی و لوازم زندگی سنتی از دیگر برنامه های استقبال از مهمانان نوروزی در کوهدشت بود.
در بین بازدید کنندگان خانواده های از تهران، کردستان، همدان، خوزستان و اصفهان به چشم می خورد.
یکی از مهمانان نوروزی که برای گذراندن تعطیلات نوروز به همراه خانواده اش به کوهدشت سفر کرده بود، گفت: کوهدشت اماکن دیدنی بسیار زیبایی دارد که نیازمند معرفی است.
این مسافر نوروزی اهل استان کردستان با نام بردن طبیعت دره زیبای شیرز، سنگ نگاره های میرملاس و انارستان تنگ سیاو به عنوان جاذبه های زیبا و دیدنی کوهدشت، اظهار داشت: زیبایی دره شیرز منحصر به فرد است و در هیچ جای ایران جاذبه این دره شگفت انگیز را ندیده ام.
یکی دیگر از مهمانان نوروزی اهل اصفهان گفت: اولین بار است اتفاقی به کوهدشت آمده ایم و با راهنمایی مردم به دره شیرز سفرکردیم.
این مهمان نوروزی مردم کوهدشت افزود: آنقدر جاذبه های دره «شیرز» برایمان جالب بود که بعد از تعطیلات نوروزی قصد داریم به همراه چندخانواده دیگر به این محل سفر کنیم و از این دره شگفت انگیز بیشتر دیدن کرده و لذت ببریم.
وی اضافه کرد: مردم کوهدشت بسیار مهربان و مهمان نواز و خون گرم هستند و در این مدت چند روزه بسیار به ما خوش گذشته است.
محمد اهل استان همدان نیز گفت: سال هاست قصد داشتم به کوهدشت بیایم تا از جاذبه تاریخی «میرملاس» دیدن کنم که امسال این تصمیم اجرایی شد.
وی افزود: وقتی به همراه دوستان کوهدشتی از نقاشی های میرملاس دیدن کردم با دیدن نقاشی های چندین هزارساله شگفت زده شدم اما تاسف خوردم که چرا بدون محافظت رها شده اند.
وی گفت: آثار شکستگی و تخریب در میرملاس به وضوح دیده می شود و این باعث تاسف است که مسئولان نتوانسته اند از این میراث بی بدیل محافظت کنند.
این گردشگر همدانی افزود: کوهدشت جاذبه های گردشگری بسیار زیادی دارد اما زمینه جذب گردشگران داخلی و خارجی هنوز در این شهرستان فراهم نشده است.
بنا بر این گزارش، دره باستانی «شیرز» در ۴۵ کیلومتری شمال شرق کوهدشت و بر سر راه رودخانه سیمره واقع شده است.
این دره حیرت انگیز با جاذبه های گردشگری بکر و شگفت انگیز و سرچشمه ها و آبشارها و درختان وحشی پر میوه اش آماده است تا به یکی از گردشگاههای زیبای غرب کشور تبدیل شود.
این جاذبه طبیعی در بخش زردلان و در منطقه ای به نام اولادقباد قرار دارد و دارای طبیعتی زیبا و چشمه های جاری با آب فراوان، صخره های تند و تیز و میوه های وحشی فراوان است.
آب این چشمه به رودخانه سیمره که شاخه اصلی کرخه است می ریزد. زیبایی و بکر بودن منطقه شیرز برای هر بازدید کننده ای ابتدا عظمت و شوکت و ابهت این کوههای سر به فلک کشیده را مجسم می کند سپس آهنگ خوش ترنم شرشر آب خستگی را از تن بیرون می کند.
طول این تنگه چند کیلومتر است و رود کوچکی از میان آن عبور می کند. رودی با سراب ها و چشمه های زلال که در مسیر خود آبشارهای زیبایی را به وجود آورده، می رود تا در دهانه ورودی شیرز به رودخانه خروشان سیمره ملحق شود.
این تنگه که پر است از درختهای کوهی میوه از جمله انگور، انجیر و گلابی درمیان دوکوه شگفت انگیز قرار گرفته است. بر سینه و کمرکش این دو کوه غارهایی زیبا جا گرفته که گویای سکونت بشرغارنشین در این منطقه است.
این منطقه بکر که همواره حس شگفتی بازدیدکنندگان را برانگیخته، محل بازدید و تفریح تابستان مردم لرستان و گردشگران است و طبیعت گردان زیادی روزهای تعطیل می روند تا خستگی های روزمره شان را کنار آبشارها و سایه وسیع چتر درختانش جا بگذارند.(مهر)
منبع : جام جم آنلاین
کد خبر :١٨٩٠٦٧٣١٥٥٦٩٢٣٠٠٤٥٥ تاریخ :پنج شنبه ١٣ فروردین ١٣٩٤ ساعت ٢٠:٠٠
ماهنشان منطقه ای با جاذبه های شگفت انگیز
شهرستان ماهنشان، را می توان از جمله نقاط استان زنجان عنوان کرد که به لحاظ برخورداری از آثار تاریخی و گردشگری دارای پتانسیل های ویژه گردشگری است.
شهرستان ماهنشان واقع در ضلع شمال غربی زنجان با پیشینه ای بیش از ۴۰۰۰ سال میزبان گردشگران کنجکاوی است که در باختر استان زنجان واقع شده یکی از آبادترین و بکرترین مناطق استان زنجان است و از جاذبه های تاریخی و جاذبه های طبیعی فراوانی چون دریاچه طبیعی، رودخانه های متعدد دایمی و فصلی، کوه های سر به فلک کشیده،چشمه ها،باغ ها و کشتزارهای زیبا و دیدنی برخوردار است.
قلعه قدیمی یاستی قلعه که به دوره ساسانیان مربوط می شود، گواه دیرینگی سکونت در این ناحیه است. شهرستان ماهنشان از جاذبه های طبیعی و مکان های تاریخی خوبی برخوردار است.
مدیرکل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان زنجان گفت: آثار تاریخی شهرستان ماهنشان و دیگر شهرستانهای این استان برای گردشگران و مسافران نوروزی معرفی شده است.
یحیی رحمتی افزود: روستای قوزلو و قلعه بهستان بیشتر از دیگر آثار تاریخی در جهت جذب گردشگران نوروزی به شهرستان ماهنشان معرفی شده است.
همچنین رییس میراث فرهنگی گردشگری و صنایع دستی ماهنشان با بیان اینکه منطقه حفاظت شده انگوران رادر سفر به زنجان فراموش نکنید، گفت: شهرستان ماهنشان از جاذبه های متنوع گردشگری تاریخی وطبیعی برخوردار است.
رضا میرزایی پور افزود: منطقه حفاظت شده انگوران با مساحت نزدیک به صد و یازده هزار هکتار در جنوب غرب استان زنجان در مرز سه استان آذربایجان شرقی و غربی و کردستان واقع شده و از نظر تقسیمات کشوری قسمت عمده ای از شمال، شرق و جنوب آن در دو بخش انگوران و ماهنشان و قسمتی از جنوب غرب منطقه در بخش افشار شهر تکاب در استان آذربایجان غربی قرار گرفته است. این منطقه در گذشته زیستگاه بیش از هزار قوچ، میش، کل و بز بود.
وی تعداد آثار تاریخی منطقه انگوران را ۹۰ مورد اعلام کرد و افزود: از این تعداد ۴۳ مورد به ثبت رسیده اند.
میرزایی پور افزود: ۱۸۴ اثر تاریخی گردشگری در شهرستان ماهنشان وجود دارد که بخشی از این آثار تاریخی مربوط به دوران عصر«مفرغ» با قدمت پنج هزار سال است.
رییس میراث فرهنگی صنایع دستی و گردشگری شهرستان ماهنشان گفت: ۶ اثر ثبتی در فهرست آثار ملی کشور در روستای انگوران واقع است که مربوط به دوره اسلام و دوره تاریخی برفر،آهن، هخامنشی، سلوکی و اشکانی است.
میرزایی پور، مقبره مولانا همتی انگورانی مربوط به قرن ۱۰ هجری، گنجعلی بیگ قلعه سی در روستای گنج آباد، یاستی قلعه مربوط به عهد ساسانی، منطقه طبیعی گردشگری توزلو و خور جهان در روستای انگوران را از مهم ترین جاذبه های گردشگری شهرستان ماهنشان عنوان کرد و افزود: کوه و تخت بلقیس و معادن انگوران مهم ترین نقش را در توریسم صنعتی ایفا می کنند.
وی افزود: قلعه بهستان یکی از ۲۰ قلعه تاریخی شهرستان ماهنشان (استان زنجان) است که قدمت آن قرن پنجم هجری قمری تخمین زده می شود و دربند تاریخی قاطرچی نیز یکی از مناطق حفاظت شده از لحاظ سکونت حیوانات وحشی از قبیل کل، بز وحشی، خرس، گرگ، کفتار، روباه، خرگوش، شغال، سمور، قوچ و میش وحشی، جوجه تیغی، عقاب طلایی، دلیچه و قرقی است.
چشمه های آب معدنی، کرانه رودخانه های منطقه، دریاچه آب شیرین، کاروانسراها و قلعه های قدیمی که قدمت بیش تر آن ها به دوره های میانی اسلام می رسند، برخی از جاذبه های این شهرستان هستند که در قسمت های مختلف منطقه پراکنده شده اند و روی هم جغرافیای جهانگردی این شهرستان را تشکیل می دهند.
رودخانه هایی که در شهرستان ماه نشان جریان دارند، همگی از ارتفاعات متعدد این شهرستان سرچشمه گرفته و آبادانی و زیبایی منطقه ماه نشان را سبب شده اند. باغ های خرمی که در کرانه این رودخانه ها به وجود آمده اند از گردشگاه های محلی مردم منطقه هستند.
چشمه آب گرم میانج و حلب که در دهستان انگوران واقع شده اند و چشمه آب معدنی ینگجه که در روستایی به همین نام واقع شده از مراکز مهم آب درمانی به شمار می آیند که مردم و مسافران منطقه از آن استفاده می کنند.
دریاچه زیبای پری که در محدوده شهرستان ماهنشان واقع شده، زیباترین جاذبه های طبیعی شهرستان ماه نشان است و تقریباً تنها دریاچه طبیعی کل استان به حساب می آید که با چشم انداز بسیار زیبایی در میان یک دشت وسیع گسترده شده است.
خرداد و تیر بهترین ماه های سفر به این منطقه هستند. وجود جاذبه های تاریخی در شهرستان ماه نشان، حکایت از تاریخ و پیشینه تاریخی این منطقه دارد.
کاروانسرای سرچم، قلعه یاستی قلعه، قلعه باستانی بهستان و قلعه صخره ای مهر از جمله مهم ترین جاذبه های تاریخی شهرستان ماهنشان هستند که از مهمترین این مکانها تاریخی می توان به موارد ذیل اشاره کرد.
قلعه بهستان متعلق به دوره هخامنشیان، حسینیه روستای قلعه ارزه خوران اواخر قاجاریه، مقبره مولانا همتی انگورانی (قرن دهم هجری ) قلعه کلیسا در روستای کلیسا، گنجعلی بیگ قلعه سی در روستای گنج آباد، قلعه یاستی قلعه در روستای یاستی قالا، منجیق لیق در روستای یاستی قلعه دوره ساسانی، گیلار تپه قرن ۶ هجری قمری در روستای قلعه جوق سیاه منصور، اورتا تپه قرن ۶۰۲ هجری قمری در روستای یاستی قلعه، تپه تکلی کانی قرن ۱۰۹ هجری قمری روستای پری، قبرستان گورتپه در روستای ینگیجه، دریاچه طبیعی خندقلو، یخچال طبیعی قوشقار، قلعه جوق سیاه منصور و ….می توان نام برد.
قلعه قشلاق
«وردان» حاکم قلعه قشلاق دستور داد سکه ای به نامش ضرب کنند تا نامش ماندگار شود. او نمی دانست این قلعه که از خشت و گل و سنگ ساخته شده است، تا هزاران سال بعد نام او را زنده نگه می دارد.
قلعه قشلاق با قدمت ۲۲۰۰ سال، در فهرست آثار ملی کشور ثبت شده است. این قلعه یک قلعه شهر است که ۴۲ هکتار وسعت دارد و در ۶۰ کیلومتری زنجان روی ارتفاعات دهستان قزل گچیلو و کنار رود قزل اوزن بنا شده است.
در کاوش هایی در این قلعه باستانی انجام شده، سکه ای پیدا شده که نام «وردان» فرمانروای دوران میانی اشکانی بر آن ضرب شده است؛ «یافته های سفالی ، وسعت قلعه و محل قرار گیری قلعه ، نشان دهنده این است که قلعه قشلاق یکی از مراکز مهم دوران اشکانی در زنجان بوده است.»
قلعه نظامی
قلعه ارزه خوان هم یکی دیگر از قلعه های ماهنشان است. این قلعه که یک قلعه نظامی به حساب می آید، مورد توجه خیلی از باستان شناسان است.
چرا که می توانند با مطالعه نوع ساختار قلعه ارزه خوران، به کاربرد دفاعی این قلعه پی برده و همچنین از سیستم نظامی و رموز جنگی گذشتگان باخبر شوند.
در محدوده ماهنشان ۱۸۰ منطقه باستانی وجود دارد که قلعه ها، کاروانسراها، غارها، پل ها و کلیساها را شامل می شود. این مکان ها یادگاری از عصر نوسنگی، برنز، آهن و تمدن بین النهرین هستند.
دودکش موجودات ناشناخته
شهر زیرزمینی یکی از ده ها شگفتی ماهنشان قدیم است که در روستای خوئین جا خوش کرده است. این معماری اسرار آمیز همه ساله گردشگران داخلی و خارجی زیادی را به زنجان می کشد.
اما در ماهنشان و نرسیده به روستای ایلی ایلاغ، پدیده اسرار آمیز دیگری هم وجود دارد که حرف و حدیث های زیادی درباره اش وجود دارد. ستون هایی از جنس خاک رس که تخته سنگ های بزرگی رویشان قرار دارد.
بومی های منطقه به این ستون های سر به فلک کشیده، لقب دودکش جن داده اند چرا که روی ستون ها تخته سنگ های سنگین و بزرگ به طرز عجیبی جاخوش کرده اند البته بعضی از بومی های منطقه به این ستون ها تخت دیو هم می گویند.
آنها از قدیمی ترهای ماهنشان شنیده اند که در گذشته دیوها روی این تخته سنگ ها استراحت می کرده اند البته جالب است بدانید این ستون های رسی هیچ ربطی به موجودات ناشناخته و دیوها ندارد.
محققان امروزه دلیل وجود این ستون های زیبا و بی نظیر را به این ترتیب شرح می دهند؛ آنها معتقدند این ستون های رسی با لایه های سخت و سنگی شان حاصل فرسایش زمین طی سال های متمادی هستند.
به این شکل که طی سال ها بارش باران و وزش باد بناها و تپه ها را فرسایش داده و اشکالی مانند ستون های رسی ماهنشان را به وجود آورده است.
پناهگاه حیات وحش انگوران
پناهگاه حیات وحش انگوران با مساحتی بالغ بر ۲۹۸۱۲ هکتار طی مصوبه شماره ۶۵ مورخ ٢١ مرداد ١٣٥٤ شورایعالی محیط زیست به مجموعه مناطق تحت مدیریت سازمان پیوست.
انگوران در سال ۱۳۵۴ به عنوان پناهگاه حیات وحش معرفی شد. این منطقه با وسعت ۲۹۸۱۲ هکتار در شهرستان ماهنشان استان زنجان واقع شده است و بخشی از جنوب شرق منطقه حفاظت شده انگوران می باشد دامنه ارتفاعی ۱۲۸۰ تا۲۲۰۰ متر، بارندگی و دمای متوسط سالیانه ۴۰۰ میلیمتر و ۱۰درجه سانتیگراد، منطقه را دارای اقلیم نیمه خشک معتدل کرده است.
وجود رودخانه های قزل اوزن، انگوران چای به همراه شرایط توپوگرافی خاص منجر به تشکیل زیستگاه های متنوع جانوری شده است.
گونه های شاخص جانوری پناهگاه حیات وحش انگوران عبارتند از: قوچ و میش ارمنی، سیاه گوش و گونه های دیگر شامل: کل و بز، خرس قهوه ای، گرگ، شنگ، کفتار، روباه معمولی، کبک دری، کبک، دلیجه، عقاب، شاهین، اگرت بزرگ، انواع کوکرها، خوتکا، اردک سرسبز، درنا، باکلان، حواصیل، افعی زنجانی، افعی دماوندی، کورمار، لاک پشت برکه ای و ماهیانی چون زرده پر، سس ماهی سفید رودخانه ای و اسب.(مهر)
منبع : جام جم آنلاین